Teatr Polski

B-B, ul. 1 Maja 1, tel. 033 822 84 53,  033 822 84 51, -52,  fax 033 812 36 32
kasa biletowa: poniedz. - piątek od 10.00 - 18.00, soboty, niedziele, święta na 3 godz. przed spektaklem
e-mail: rezerwacja@teatr.bielsko.pl     info@teatr.bielsko.biala.pl
www.teatr.bielsko.biala.pl

Budynek główny teatru pochodzi z 1890 roku. Zbudowany został na gruntach podarowanych miastu przez księcia Sułkowskiego. Projekt opracował znany w ówczesnej Europie wiedeński budowniczy teatrów Emil von Förster - później jeden z "finalistów" głośnego konkursu na projekt teatru im. Słowackiego w Krakowie. Budową kierował miejscowy rzemieślnik Andrzej Walczok ze Straconki. Komitet budowy (Bielitz-Bialaer Theaterbau Comité), do którego należeli przedstawciele ówczesnej elity politycznej i finansowej miasta. W zarządzie byli m.in.: F. Schur, G. Josephy, C. Strzygowski, F. Häbnel. Komitet gromadził środki na budowę różnymi sposobami: oprócz dotacji bogatych bielszczan były to różnorakie loterie, bale i im podobne. Ten teatr miasto zbudowało sobie samo. W chwili otwarcia był to teatr bardzo nowoczesny. Od początku używano w nim oświetlenia elektrycznego - ówczesnej nowości w dziedzinie techniki teatralnej. Ponieważ w Bielsku nie było jeszcze elektrowni, energii elektrycznej potrzebnej dostarczał specjalny generator umieszczony w budynku na tyłach teatru. Jedną z najciekawszych pamiątek z epoki powstawania teatru jest malowana kurtyna przedstawiająca taniec nimf, wykonana w wiedeńskim warsztacie Kautsky'ego, podpisana przez Rottonarę. Do dzisiaj budynek zachował się w prawie nie zmienionym stanie, w związku z czym jest jednym z cenniejszych zabytków architektury teatralnej w Polsce. Prowadzone od kilku lat prace remontowe przywracają mu dawny blask.

Pierwsze przedstawienie odbyło się 30 września 1890 r. Był to "Sen nocy letniej" Szekspira. Spektakl odbył się w języku niemieckim. Miasto Bielsko było wówczas częścią monarchii austro-węgierskiej, prowincji zwanej Śląskiem Austriackim, i dominowała w nim ludność niemiecka. Leżąca na prawym brzegu rzeki Białej należała już do Galicji. Większość mieszkańców stanowili Polacy.

Historia bielskiego teatru to dzieje kulturalnej rywalizacji dwóch tych dwóch narodowości. Ustalając warunki dzierżawy teatru, rada miejska zastrzegła, że mogą odbywać się w nim tylko niemickie przedstawienia. I tak, aż do końca II wojny światowej (także w Dwudziestoleciu!) w Teatrze Miejskim w Bielsku działał stały zawodowy teatr niemiecki (Stadttheather Bielitz). W latach trzydziestych był to jedyny zawodowy teatr niemiecki w Polsce.

W 1922 r. powstało Towarzystwo Teatru Polskiego, którego celem było powołanie stałej zawodowej sceny polskiej w Bielsku. Oprócz zorganizowania amatorskiej Sekcji Dramatycznej działacze Towarzystwa sprowdzali do Bielska przedstawienia z najlepszych scen polskich: z Katowic, Krakowa, Warszawy, Wilna, Lwowa, Poznania. Dzięki nim na tej scenie występowali wszystkie sławy międzywojennego teatru, od Juliusza Osterwy, Wandy Siemaszkowej czy Kazimierza Junoszy Stępowskiego poczynając, a na Eugeniuszu Bodo kończąc. Niemiecka konkurencja nie pozostawała dłużna: np. w 1928 r. zaproszono Alexandra Moissi (słynnego aktora Maxa Reinhardta) z jego popisowymi "Upiorami" Ibsena. TTP wynegocjowało z niemieckimi zarządcami teatru najpierw jeden, potem dwa, a wreszcie - w połowie lat trzydziestych - trzy dni w tygodniu przeznaczone na polskie przedstawienia.

Po II wojnie światowej działalność teatru wznowili działacze Sekcji Dramatycznej TTP wystawiając w kwietniu 1945 "Krakowiaków i górali", ale stały zawodowy zespół polski założony został przez Stanisława Kwaskowskiego datuje swoją historię od 18 października 1945, kiedy odbyła się premiera "Pana Jowialskiego" Fredry. Do końca XX wieku Teatrem Polskim w Bielsku-Białej kierowali kolejno: Stanisław Kwaskowski, Aleksander Gąssowski, Andrzej Uramowicz, Mieczysław Górkiewicz, Józef Para, Alojzy Nowak, Mieczysław Czech, Jan Sycz, Wacław Jankowski, Marek Gaj, Henryk Talar, a od 1999 Tomasz Dutkiewicz.
(źródło: strona internetowa Teatru Polskiego)

Teatr Lalek Banialuka im. Jerzego Zitzmana

B-B, ul. Mickiewicza 20, tel./fax 033 812 33 94,  033 815 09 15 (impresariat),  033 822 10 46 - 47
kasa biletowa: poniedz. - piątek od 8.00 - 16.00, soboty, niedziele na 2 godz. przed spektaklem
e-mail: banialuka@banialuka.pl
www.banialuka.pl

Ceny biletów: dzieci 12 - 16 zł (grupowe 11 - 14 zł), dorośli 16 - 18 zł

Jednen z najstarszych i najbardziej znanych teatrów lalkowych w Polsce. Powstał w 1947 roku z inicjatywy Jerzego Zitzmana i Zenobiusza Zwolskiego. Przygotowuje sztuki dla dzieci, młodzieży i dorosłych. Aktywnie uczestniczy w międzynarodowych festiwalach oraz odbywa artystyczne tournee po całym świecie. Jest zdobywcą licznych prestiżowych nagród. Ważnym nurtem działalności artystycznej Teatru jest organizowany od 1966 roku, co dwa lata, Międzynarodowy Festiwal Teatrów Lalek uważany za jeden z najważniejszych i najbardziej renomowanych przeglądów lalkarskich w świecie (odbywa się w okolicach maja).

Jerzy Zitzman (1918-1999) - malarz, scenograf, reżyser teatralny i filmowy, założyciel i wieloletni dyrektor Teatru Lalek Banialuka w Bielsku-Białej oraz Międzynarodowego Festiwalu Teatrów Lalek. Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Całe życie zajmował się teatrem i w ciągu z górą 50 lat pracy stworzył dzieła wybitne, pozostające nie tylko w pamięci widzów, ale też budujące historie teatru lalek. Zmarł w styczniu 1999 roku.

Teatr Pracownia Kwadryga

B-B, ul. Stoczniowa 17, tel. 033 811 85 91,  0 601 518 147
e-mail: teatr_kwadryga@poczta.onet.pl
www.republika.pl/kwadryga

Objazdowy teatr prywatny. Wystawia sztuki dla dzieci (głównie) i dorosłych.